In het kort
- De space economy verdient nu al geld op aarde, niet op Mars.
- Goedkope, herbruikbare raketten maken plannen rendabel die vroeger onbetaalbaar waren.
- Veel ruimtevaartbedrijven laten aandeelhouders eerst meebetalen, soms tot er niets overblijft.
- De hype is eruit. Voor geduldige beleggers maakt dat dit een interessanter moment.
Jasper zit al vijf jaar in AST SpaceMobile, met afstand zijn grootste positie. Daarnaast heeft hij Firefly Aerospace in zijn Frontier-portfolio. Toch hadden Twan en hij nog nooit een hele aflevering aan de ruimtevaart gewijd.
Twan zit zelf niet in space-aandelen. Dat maakt hem de ideale tegenspeler. Is dit echt een sector om in te beleggen, of vooral een mooi verhaal dat nog lang niet waargemaakt wordt?
En Jasper had er zelf ook een vraag bij. Vijf jaar in één aandeel kan je een tunnelvisie geven. Zit hij nog wel in de juiste namen?
Wat is de space economy, en waarom groeit die nu?
Bij ruimtevaart denken de meeste mensen aan maanlandingen en sciencefiction. Twan ook, gaf hij toe: Starbucks op de maan. Maar het grootste deel van het geld wordt nu al op aarde verdiend.
Bestel je een Uber, dan bepalen satellietsignalen waar je staat. Hedgefunds huren satelliettijd in om parkeerplaatsen bij autobouwers te tellen. En boeren zien vanuit de ruimte welk stuk grond het meest vruchtbaar is.
McKinsey en het World Economic Forum schatten de space economy in 2023 op ruim $600 miljard. Voor 2035 verwachten ze $1,8 biljoen, drie keer zo groot.
Dat betekent niet dat ruimtebedrijven straks $1,8 biljoen aan omzet verdelen, benadrukt Jasper. Het zegt wel iets over de schaal.
Waarom het nú gebeurt? Raketten.
Sinds SpaceX de Falcon 9 laat landen en opnieuw gebruikt, kost een lancering een fractie van wat het in de tijd van de Space Shuttle kostte. Plannen die toen onbetaalbaar waren, worden ineens rendabel.
Twan noemt dat het echte kantelpunt: niet de satelliet zelf, maar het goedkope en betrouwbare vervoer ernaartoe.
Jasper ziet drie domeinen waar het geld naartoe stroomt:
En datacenters in de ruimte? Daar is Jasper nog sceptisch over. Volgens Boston Consulting Group zijn ze voorlopig veel duurder dan datacenters op aarde. Al ziet hij niet waarom die kosten de komende jaren niet net zo hard zouden dalen als die van raketten.
Waarom veel ruimtevaartaandelen beleggers geld kosten
Nu het minder mooie deel. Als de markt drie keer zo groot wordt, wordt je belegging niet vanzelf drie keer zoveel waard.
Satellieten moeten gebouwd worden, lanceringen betaald en klanten gevonden. Veel bedrijven in deze sector maken nog weinig omzet en draaien flink verlies. Dat gat vullen ze door nieuwe aandelen uit te geven, ook AST SpaceMobile en Rocket Lab. Als aandeelhouder betaal je dus eerst mee.
En het kan ook helemaal misgaan.
Jasper noemt Terran Orbital, dat een van de picks and shovels van de ruimtevaart zou worden. Eind 2024 nam Lockheed Martin het bedrijf over voor een kwartje per aandeel. Mooie technologie, maar de financiering kwam nooit rond.
Daarom stelt Jasper bij elk space-bedrijf drie vragen:
- Wie betaalt de rekening, zodat er echt omzet komt?
- Wat houdt het bedrijf daar zelf aan over?
- Hoeveel geld moet er nog bij voordat het zichzelf bedruipt?
Daarna volgt pas de vraag wat de beurs al heeft ingeprijsd. Vorig jaar werden veel space-aandelen knetterduur, dit jaar kregen ze flinke klappen.
Welke ruimtevaart aandelen zijn er?
Jasper deelt de sector op in vier groepen. Dat maakt het meteen een stuk behapbaarder.
- Wie lanceert: SpaceX is de absolute koning en is sinds de beursgang in juni ook als aandeel te koop. Rocket Lab is kleiner, maar bouwt aan een raket die de concurrentie met SpaceX moet aangaan.
- Wie bouwt: Firefly Aerospace bouwt onder meer maanlanders, met NASA als betalende klant. Interessant, maar het moet nog veel bewijzen.
- Wie levert de verbinding: AST SpaceMobile verbindt gewone telefoons rechtstreeks met satellieten.
- Wie verkoopt de data: Planet Labs maakt dagelijks beelden van het aardoppervlak en verkoopt die aan boeren, verzekeraars en overheden.
Bij AST SpaceMobile stelde Twan een scherpe vraag: is dat nou een bouwer of een verbinder?
Allebei, legt Jasper uit. Het bedrijf bouwt de satellieten zelf, huurt alleen de lancering in en deelt de omzet 50-50 met telecomproviders als AT&T en Vodafone. Juist dat heldere verdienmodel is de reden dat hij er al vijf jaar in zit.
Wie meer wil weten, leest hoe dat succes ontstond.
En een space-ETF?
Wil je niet zelf de winnaars kiezen, dan kom je bij een ETF uit. Jasper vergeleek er vier in een gratis artikel.
De grote les: een naam zegt weinig. Bij de ARK Space & Defence ETF gaat 62% van je geld naar bedrijven die niets met ruimtevaart te maken hebben.
Inhoudelijk vindt Jasper de WisdomTree Space Economy ETF het sterkst, met SpaceX, Rocket Lab en Firefly.
Toch zou hij voorlopig kiezen voor de VanEck Space Innovators ETF, beter bekend als JEDI. De WisdomTree-versie is klein en bestaat pas sinds mei. Zo'n fonds kan een aanbieder ook weer sluiten.
Hier botsten Twan en Jasper wel. Twan vindt defensie een logisch onderdeel van het thema, al wil hij er zelf liever niet in zitten. Voor Jasper is een ETF met chipmakers en graafmachinebouwers geen space-belegging meer.
Is dit een goed moment om in space te beleggen?
Het sterkste punt maakte Twan aan het eind. De bekendste space-ETF steeg in twaalf maanden ruim 150%, SpaceX ging naar de beurs en het stond overal in het nieuws.
Nu staat de koers weer op het niveau van januari, en hoor je er bijna niemand meer over.
Op de weg omhoog durft iedereen in te stappen. Na een daling van 40 à 50% voelt instappen ineens als een verliezer kopen.
Jasper gelooft in de space economy voor de komende vijf jaar. Het sentiment lijkt flink afgekoeld en de koersen zakken niet verder, al is een echt herstel er ook nog niet. Een jaar of twee tegen de wind in fietsen vindt hij geen probleem, als het uiteindelijk oplevert.
Voor een belegger met geduld vindt hij een kleine positie van 2 à 3% in een goede space-ETF daarom interessant. Haast is er niet, want de dalende trend is nog niet gekeerd. Maar de lucht is er waarschijnlijk grotendeels uit.
De sector is speculatief, de trend niet: dat onderscheid bepaalt of je eraan verdient.
In de video hierboven hoor je het hele gesprek, inclusief Twans kritische vragen en de discussie over defensie.
00:00 Introductie: waarom space een megatrend is
04:46 Wat is de space economy en waarom nu?
08:31 Drie kansen: verbinding, defensie en data
19:06 Welke bedrijven verdienen eraan?
30:33 Vier space-ETF's vergeleken
37:57 Is dit een goed instapmoment?
