In aflevering 192 van de podcast vroegen Jasper en ik ons af of je uit de markt moet stappen zodra de crashvoorspellingen weer rondgaan. Ik beloofde er een uitgebreid artikel over te schrijven. Dus hierbij.
Elke belegger kent het moment. Een bank valt om, een virus verspreidt zich over de wereld, een land wordt binnengevallen. Het nieuws staat er vol van, de koersen staan rood, en je hebt drie keuzes:
- Verkopen op angst
- Blijven inleggen (DCA)
- De angst (bij)kopen
Ik heb ze alle drie doorgerekend op alle 89 schrikmomenten sinds 1999 waarop het nieuws zei dat je iets te vrezen had als belegger.
In het kort: Wie in maart 1999 instapte en bleef zitten, had op 31 augustus 2026 16,6x zijn inleg. Wie na elk schrikmoment een maand aan de kant ging: 3x.
Wie na een schrikmoment een paar maanden niet inlegde en dat daarna inhaalde, deed het net zo goed als wie gewoon bleef inleggen. En wie juist de angst kocht, deed het gemiddeld niet beter dan gewoon DCA.
Drie schrikmomenten per jaar, een echte crash eens in de vijf jaar
Even de meetlat die ik hierbij heb gepakt: QQQ, de grootste ETF die sinds 1999 de Nasdaq 100 volgt.
Veel van ons zitten in tech, en bij de meeste crashes viel de Nasdaq 100 harder dan de S&P 500. Waar het iets toevoegt, staat de S&P 500 ernaast, via de populaire ETF SPY.
Alles gemeten op basis van koers, rendementen met herbelegd dividend meegenomen, alles in dollars. In euro's zien de uitkomsten er door de wisselkoers anders uit; dat laat ik voor wat het is, want het gaat niet om het detail - maar om het grote plaatje.
Het uitzoeken van de 89 momenten was vooral handwerk. In ruim 27 jaar ging het onder andere om:
- Banken die omvielen
- Bubbels die spatten
- Pandemieën
- Oorlogen en handelsoorlogen
- Renteschokken
- Etc
Hoe vaak ging het echt mis?
De Nasdaq 100 daalde in die 27 jaar maar liefst 56 keer met 10% of meer, zo'n twee keer per jaar.
Voeg je dalingen samen die elkaar binnen een jaar opvolgden zonder dat de oude top terugkwam, dan blijven er zes periodes over met meer dan 20% verlies. Eens in de vier tot vijf jaar.
De headline komt meestal als de daling al bezig is
Op de dag van het nieuws stond de Nasdaq 100 op 60% van de 89 schrikmomenten al meer dan 5% onder zijn hoogste stand van het jaar ervoor.
Op een willekeurige dag sinds 1999 was dat 45%. En maar 17% van de schrikmomenten viel binnen 2% van die hoogste stand, tegenover 35% van alle handelsdagen.
Toen de WHO op 11 maart 2020 corona tot pandemie uitriep, stond de Nasdaq 100 al 18% onder z'n hoogste stand van het jaar ervoor. Op de maandag 13 maart 2023, na het weekend waarin Silicon Valley Bank was omgevallen, 22%.
En nieuws dat een crash aankondigt?
Slechts 6% van de schrikmomenten viel in de drie maanden vóór het begin van een daling van meer dan 20%. Slechts 6%!!!
En dat is ook nog eens precies zo vaak als voor een willekeurige handelsdag geldt: het nieuws kondigde een crash dus niet vaker aan dan puur toeval.
Waar het wel raak was:
- De millenniumbug eind 1999
- De waarschuwing van het beursblad Barron's in maart 2000 dat dotcombedrijven door hun geld heen raakten
- De problemen bij BNP Paribas in augustus 2007
- De wankelende Chinese vastgoedreus Evergrande in september 2021
- De DeepSeek-schok van januari 2025
Een jaar later: nauwelijks verschil met een willekeurige dag
Van de 78 schrikmomenten met een vol jaar erna stond de Nasdaq 100 twaalf maanden later in bijna 80% van de gevallen hoger. Ook hier weer: bijna hetzelfde als op een willekeurige handelsdag.
Eén verschil is er wel: de kans dat er binnen dat jaar alsnog 20% of meer vanaf ging, was 24% na een schrikmoment, tegenover 19% vanaf een willekeurige dag. Ja, dat is dus 6 procentpunten hoger, maar is dat genoeg verschil om elk bericht echt serieus te nemen?
Ik denk van niet, want op 78 momenten die in clusters komen, is dat niet te onderscheiden van toeval. Pas als die kans naar iets als 60% zou gaan (dus waarbij een schrikmoment echt leidt tot wezenlijk meer kans op een 20% daling), vertelt het nieuws je echt iets. Op de S&P 500 is het beeld overigens hetzelfde.
En ja, in 20% van de gevallen stond de Nasdaq 100 een jaar later wél lager, zestien keer zelfs.
Maar dertien daarvan vielen rond de dotcomcrash en de kredietcrisis. De overige drie in de aanloop naar of het begin van de bearmarkt van 2022. De rest van de jaren: gewoon hoger na 12 maanden.
Wat zijn je opties als je een headline ziet over oorlog, banken in problemen en noem het allemaal maar op? Van alles, maar ik heb het samengevat in drie stuks.
Optie 1: Verkopen op slecht nieuws
Een bedrag dat op 10 maart 1999 de Nasdaq 100 in ging en er nooit meer uitgehaald werd, was op 31 augustus 2026 16,6x zoveel waard. Dotcomcrash inbegrepen.
- Had je na elk schrikmoment gedacht "ik ga er voor de zekerheid even een maand uit", dan stond je op 3x je inleg.
- Drie maanden aan de kant, wat realistischer is: 0,7x. Dan sta je dus op verlies, na 27 jaar.
- Zes maanden eruit: 0,6x.
- Een jaar wachten leverde 1,2x je inleg op, maar dan zat je 97% van de tijd in cash. Dan kun je beter niet gaan beleggen.
In die situaties ben ik ervan uitgegaan dat "geld aan de kant houden" niets oplevert, maar zelfs met 5% rente per jaar er bovenop komt geen van de vier boven de 4,5x je inleg uit in 27 jaar tijd.
Optie 2: blijven inleggen (of even pauzeren)
De meeste lezers hebben geen bedrag in 1999 ingelegd en leggen ook vaak niet in één keer in (lumpsum), maar leggen elke maand in (DCA).
Dus heb ik dezelfde 89 momenten doorgerekend voor iemand die vanaf maart 1999 aan het eind van elke maand een vast bedrag inlegde.
Ja, dat is minder dan de 16,6x van het bedrag in één keer, omdat de latere inleg minder tijd had om te renderen. Maar per jaar was het juist meer, want het eenmalige bedrag aan het begin (1999) deed 11% per jaar.
Nu de angstige variant: na elk schrikmoment stop je een tijd met inleggen omdat je toch vreest voor het ergste (of voorzichtig bent), en het opgespaarde geld leg je in zodra je weer durft.
Met een pauze van een, drie of zes maanden kwam je uit op 12x je inleg. Hetzelfde als gewoon maandelijks blijven beleggen zonder pauze.
En daarbij: er komen gemiddeld drie schrikmomenten per jaar, dus zo'n pauze loopt bijna altijd over in een volgend schrikmoment. Omdat er zoveel schrikmomenten zijn en die vaak in elkaar overlopen, kom je tijdens een pauze nauwelijks weer toe aan het opgespaarde geld daadwerkelijk inleggen (en vaak ook nog eens door FOMO, leg je juist op het verkeerde moment in).
Optie 3: bijleggen op het schrikmoment zelf
Dan de keuze die het best klinkt: "koop de angst". Lekker contrair, daar houden we van - want dat klinkt slim, toch?
Over het eerste jaar klopt dat ook wel een beetje. Twaalf maanden na een schrikmoment stond de Nasdaq 100 gemiddeld 15% hoger, tegenover 13% vanaf een willekeurige dag. Ok, kleine winst voor 'timen' op een schrikmoment.
Over de hele periode van 1999 tot 2026 gaat het echter wat minder goed met dat slimme idee.
En wie in elke maand met een schrikmoment het dubbele inlegde, kwam op 11,9x, tegenover 12,1x voor wie gewoon doorging "no matter what" (DCA).
Dat komt doordat schrikmomenten in clusters komen. Acht vielen er bijvoorbeeld in 2000 en 2001, toen de Nasdaq 100 nog ver moest zakken: wie toen de angst kocht, kocht steeds opnieuw te vroeg.
Bijleggen op een schrikmoment is dus niet verkeerd, maar ook niet meetbaar beter dan gewoon elke maand blijven inleggen. Wie precies op de bodem koopt doet het wel beter, maar een bodem herken je pas achteraf.
Wat de dotcom wel en niet leert
Elke crashwaarschuwing verwijst vroeg of laat naar 2000. De zes echte crashes op een rij:
| Periode | Top | Diepste daling | Van top naar bodem | Terug naar de top | Totaal |
|---|---|---|---|---|---|
| Dotcom | maart 2000 | -83,0% | 2,5 jaar | 13,9 jaar | 16,5 jaar |
| Kredietcrisis | oktober 2007 | -53,6% | 1,1 jaar | 2,1 jaar | 3,2 jaar |
| Correctie 2018 | augustus 2018 | -23,2% | 3,8 maanden | 3,7 maanden | 7,6 maanden |
| Corona | februari 2020 | -28,6% | 0,9 maanden | 2,7 maanden | 3,5 maanden |
| Bearmarkt 2022 | november 2021 | -35,6% | 1,1 jaar | 11,6 maanden | 2,1 jaar |
| Importheffingen 2025 | februari 2025 | -22,9% | 1,6 maanden | 2,5 maanden | 4,1 maanden |
Nasdaq 100 via QQQ, dalingen op slotkoersen. Peildatum 31 augustus 2026.
De dotcom was diep (83% in tweeënhalf jaar) en gemeen: onderweg veerde de Nasdaq 100 drie keer met meer dan 30% op, en telkens dachten beleggers dat het voorbij was.
Pas op 7 september 2016 kwam de koers weer boven de ATH (de hoogste stand ooit) van maart 2000. Met herbelegd dividend was dat in februari 2015 al overigens, maar dat terzijde.
Zie elke dag waar de kansen liggen, met meer dan 350+ aandelen en ETF’s.
✓ De actuele stand van de markt
✓ Kansrijke aandelen en ETF’s
✓ Onze favoriete ETF’s per thema
✓ Signalen voor aandelen én crypto
De andere vijf crashes waren een ander verhaal. Zonder de dotcom duurde het gemiddeld 15,6 maanden van top tot nieuwe top, ruim een jaar dus. Corona was na drieënhalve maand alweer terug op de top.
En hier komt de tweede optie van net terug.
Wie eind maart 2000, vlak na de dotcom-top, begon met elke maand inleggen, stond in totaal iets meer dan vijf jaar onder water, voor het laatst in juni 2009.
Wie op datzelfde moment een bedrag ineens inlegde, stond met herbelegd dividend 14,5 jaar aan één stuk onder water, tot en met september 2014.
Die ene periode kleurt het hele beeld. Gemeten sinds 1999 stond de Nasdaq 100 op 55% van alle handelsdagen meer dan 20% onder zijn hoogste stand ooit.
Begin je na de dotcombodem van oktober 2002 opnieuw te tellen, met de hoogste stand vanaf dat moment, dan was dat slechts 11% van de tijd.
Wij doen het ook
Ik heb mijn eigen waarschuwingen van 2023 tot en met 2026 teruggelezen. In september 2023 over portfolio's die 60% daalden, in augustus 2024 over 'Black Monday', in juli 2025 dat de Nasdaq 100 kwetsbaar leek voor een correctie, en begin januari 2026 over een mogelijke reset van de S&P 500.
Op 31 augustus 2026 stond de Nasdaq 100 na die vier artikelen tussen 17% en 97% hoger. Dat dus!
Eén keer zaten we er dichtbij. Op 27 februari 2025 vroegen we ons af of dit een korte dip was of het begin van een bearmarkt, acht dagen na een top. Vanaf die top ging er uiteindelijk 23% af, vanaf die dag zelf nog 17%. Hooguit één keer raak op vijf dus.
Jasper wees er in de aflevering terecht op dat ik in geen van die stukken zei dat ik uitstapte. Ik bleef belegd.
De kritische kanttekening bij het onderzoek
Tech is de uitzondering. Van de vijf tech-schokken met een vol jaar erna stond de Nasdaq 100 een jaar later vier keer lager, alle vier in 2000. Vijf keer is te weinig voor een harde uitspraak. Maar van de elf schrikmomenten waar nog geen jaar overheen is, gaan er zes over technologie.
De schrikmomenten-lijst is een keuze. Een andere selectie van schrikmomenten geeft andere percentages. En het is één periode, op twee Amerikaanse indices, in een tijd waarin Amerikaanse aandelen het uitzonderlijk goed deden. Wie eind 1989 in Japan instapte, zag de Nikkei pas in 2024 zijn top terug.
Ik heb niet alle strategieën getoetst. Misschien was jij wel die belegger die gewoon bij "genoeg angst" precies goed in was gestapt of bij veel euforie een deel winst had genomen. Of uitgestapt zodra de koers onder zijn 100- of 200-daags gemiddelde was gezakt.
Eén keer gelijk krijgen weegt zwaarder. Wie elke maand waarschuwt, krijgt een keer gelijk, en als dat een dotcom is zegt iedereen "zie je wel". In je gevoel weegt die ene keer raak zwaarder dan alle andere keren, omdat die je had behoed voor een diepe daling. In je rendement niet.
Wat dit betekent voor het volgende schrikmoment
Dit is geen pleidooi dat een crash niet kan komen. Er komt een keer een periode die we onderschatten. Dat hoort er gewoon bij, want de toekomst is altijd onzeker.
Het gaat erom wat je doet op al die momenten ertussen.
- Verkopen was de enige keuze die het rendement echt kapotmaakte.
- Een paar maanden niet inleggen kostte weinig, zolang dat geld er later alsnog in ging.
- En de angst kopen leverde niet meer op dan gewoon elke maand inleggen.
- Op de dag dat de headline verschijnt loopt de daling meestal al, en een jaar later staat de Nasdaq 100 in vier van de vijf gevallen hoger.
Jasper sloot de aflevering af met een beurswijsheid die teruggaat op Peter Lynch:
Er is meer kapitaal verloren gegaan door het anticiperen op een crash dan door de crash zelf.
Nu weet je dat bij een volgend headline-schrikmoment de kans dat de markt een jaar later gewoon hoger staat ongeveer vier op de vijf is. Net zo groot als op elke andere dag.
