In de aflevering over benchmarken stelde ik een vraag die ik zelf jarenlang verkeerd heb beantwoord: waar meet je je portfolio eigenlijk tegen af?
Bijna iedereen pakt dezelfde meetlatten:
- De S&P 500
- De Nasdaq 100
- De wereldindex
- De AEX
Je opent je beleggingsapp en daar staat een lijn naast die van jou. Maar als jouw portfolio bestaat uit tech, goud en crypto, dan meet je de prestaties tegen iets waar geen goud en geen crypto in zit.
Dat is geen meetlat, dat is appels met peren vergelijken. En op basis van die verkeerde meetlat, ga je je vervolgens goed of slecht voelen.
Waarom de standaard meetlat bijna nooit past
Er bestaat geen perfecte benchmark. Onze portfolio's zien er allemaal anders uit, dus die ene meetlat die overal op past bestaat niet - en wie hem je verkoopt, verkoopt je iets anders.
Wat wel kan: een meetlat maken die op je eigen speelveld lijkt. Appels met appels.
Zit je in tech, dividend, edelmetaal en crypto, dan hoort daar een meetlat bij waar tech, dividend, edelmetaal en crypto in zitten. Dat is het hele idee, en het is minder ingewikkeld dan het klinkt.
Daarom bouwden we onze eigen benchmarks
Daarom hebben we er twee gebouwd die wél lijken op wat wij bespreken. DLT Breed en DLT Megatrends. Twee en niet één, want een breed portfolio en eentje vol megatrends horen niet langs dezelfde meetlat.
Beide mandjes bestaan uit beleggingen die je bij elke broker gewoon kunt kopen. Geen fancy index vanuit een Bloomberg terminal. Gewoon een lijst met doorgerekende wegingen, meer is het niet.
DLT Breed: "de verstandige"
DLT Breed dekt vier hoeken van de markt af: technologie, dividend, crypto en goud. De tech-index (WTCH) voor de technologietrend, de dividend-ETF (TDIV) als stabiele tegenhanger, Bitcoin en Ethereum voor crypto, en goud als anker.
En dan de weging, waar ik zelf van schrok.
Veertig procent goud. Niet omdat ik dat vind - ik had hem kleiner gemaakt - maar omdat het eruit rolde.
We hebben de weging op zeven manieren laten uitrekenen, elke keer met een andere vraag vooraf.
- Welke verdeling schommelt het minst?
- Welke geeft het meeste rendement per procent daling onderweg?
- Welke verdeelt het risico het gelijkmatigst over de vijf bouwstenen?
En daarnaast nog vierhonderd keer opnieuw, telkens op door elkaar gehusselde stukken van de reeks.
Voor goud wezen ze allemaal naar de bovenkant en voor crypto naar de ondergrens. Waar ze uiteenliepen was de verdeling tussen tech en dividend, en daar gaf de langere historie de doorslag.
Daarnaast 25% in de tech-index, 25% in dividend, en 5% in Bitcoin en 5% in Ethereum.
Dat we niet puur op rendement optimaliseren is de kern. Optimaliseer je alleen op rendement, dan krijg je altijd een hoge weging voor wat het afgelopen decennium toevallig het hardst liep.
Wij kijken ook naar wat dat rendement aan schommelingen en dalingen heeft gekost.
DLT Megatrends: "de aanvallende"
Binnen DLT richten we ons op megatrends: AI & Robotics, Future of Finance en Space. Een meetlat daarvoor moet die thema's dekken, maar dan in de subthema's waar wij echt in geloven.
- Chippers (SMH) krijgt de grootste weging met 35%, als ruggengraat van het hele AI & Robotics-verhaal.
- Space (JEDI) volgt met 30%.
- Future of Finance zit erin via 15% Fintech, 15% Bitcoin en 5% Ethereum.
Twee thema's die we wél volgen ontbreken. Software heeft geen ETF die hier goed te koop is en de lading dekt, en de Humanoids-ETF is dit jaar gelanceerd en heeft dus geen historie. Die komen er in een volgende herijking misschien bij.
Wat ze deden
Een kanttekening vooraf, en die is belangrijk. De meting begint op 22 juli 2022, en dat is geen gekozen startpunt: het is de eerste handelsdag waarop elke bouwsteen bestond. Space noteert pas sinds juni 2022 en Space sinds juli 2022.
Vier jaar, en niet meer dan dat. Neem het dus met een korrel zout: deze twee meetlatten hebben nog geen volledige cyclus doorgemaakt. Ze bouwen vanaf nu historie op, en ergens moet je beginnen.
Om het eerlijk te houden staat alles in euro's: elke bouwsteen en elke meetlat, waarbij de S&P 500, de Nasdaq 100 en de wereldindex gemeten zijn via hun ETF in euro's.
Het gaat overal om totaalrendement, dus met dividend herbelegd. Alle cijfers komen uit ons eigen onderzoek, met 26 augustus 2026 als peildatum.
- DLT Megatrends deed 37,2% per jaar
- DLT Breed 24,9% per jaar.
Ter vergelijking: de Nasdaq 100 kwam op 19,2%, de S&P 500 op 14,8% en de wereldindex op 14,2%. Een gelijk gewogen mandje van alle acht bouwstenen - dus zonder na te denken over weging - haalde 29,8%.
Dat laatste getal is eerlijk om te noemen, want het betekent dat DLT Megatrends dat simpele mandje versloeg en DLT Breed niet. Op rendement alleen.
Kijk je naar de schommelingen (volatiliteit) erbij, dan draait het beeld:
DLT Breed deed zijn 24,9% met een volatiliteit van slechts 12,7%, tegen 20,7% voor dat gelijk gewogen mandje en 19,2% voor de Nasdaq 100.
De verhouding die er wat mij betreft toe doet
Rendement zonder de prijs van pijn erbij zegt weinig. De vraag is hoeveel je kreeg voor het uitzitten van de slechtste periode: het rendement per jaar, gedeeld door de diepste daling onderweg.
Daar staan allebei de DLT indices bovenaan. DLT Breed op 1,72, DLT Megatrends op 1,28. Daarachter het gelijk gewogen mandje met 1,24 en Dividend (TDIV) met 1,22. De Nasdaq 100 kwam uit op 0,72, de wereldindex op 0,67, de S&P 500 op 0,64, Bitcoin op 0,58 en Ethereum op 0,13.
Voor het gevoel bij die getallen: bij 1,00 zijn het rendement per jaar en de diepste daling precies even groot. DLT Breed zat daar met 1,72 ruim boven, de wereldindex met 0,67 er ruim onder.
Doe je hetzelfde met de volatiliteit in plaats van de diepste daling, dan verandert er weinig aan de kop van de lijst:
- DLT Breed 1,96
- Dividend (TDIV) 1,62
- DLT Megatrends 1,49
Afgezet tegen de Nasdaq 100 is DLT Breed op allebei die maatstaven ongeveer twee keer zo "goed". DLT Megatrends ongeveer anderhalf keer.
Dat is niet "bovengemiddeld rendement" - dat is bovengemiddeld rendement dat je ook kon uitzitten.
De motor is niet wat ik dacht
Hier keek ik zelf het meest van op.
De motor onder DLT Breed is niet crypto en niet tech. Het is goud. Niet vanwege het rendement - dat was met 23,3% per jaar keurig maar niet uitzonderlijk - maar omdat goud bijna niet meebeweegt met de rest.
Als de tech-index zakt, zakt goud vrijwel niet mee. Dat is zeldzaam, en het is precies wat een mandje rustig houdt. Haal goud eruit en het hele ding valt uit elkaar.
De andere kant van diezelfde eerlijkheid: Ethereum doet weinig wat Bitcoin niet al doet, bij een kwart van het rendement. Haal je Ethereum uit allebei de mandjes, dan worden ze meetbaar béter.
Hij zit erin omdat we onszelf een ondergrens van 5% per bouwsteen hebben opgelegd, zodat elke overtuiging in de meetlat blijft staan. Dat is een keuze, en je mag hem terecht in twijfel trekken.
En dan het herwegen. Elk kwartaal terug naar de vaste verdeling won van elke maand, van elk jaar en van nooit. Elke maand kostte rendement en leverde meer omzet op; nooit herwegen was veruit het slechtst - dan zakte DLT Breed van bijna 25% naar 22% per jaar, en liep het mandje bovendien weg van wat je had vastgelegd.
Vier keer per jaar herwegen, meer is het niet.
De kritische kanttekening - want die hoort er ook bij
Vier jaar is één marktklimaat, en dat is de zwaarste kanttekening bij alles hierboven. Er zit geen echte berenmarkt in deze periode.
Goud had een uitzonderlijke rit. Chippers ook. Een meetlat die precies die vier jaar goed doorstaat, kan in een ander klimaat gewoon tegenvallen.
Dat gemis wilden we niet laten liggen, dus draaiden we het om: we hebben de mandjes teruggezet in echte crashes uit het verleden.
De coronaklap van maart 2020, de renteschok van 2022, de cryptowinter daarna. Geen model, geen kansen, geen aannames - gewoon de vraag wat er was gebeurd als je er toen in had gezeten.
Het antwoord is eerlijk gezegd teleurstellend, en dat zegt meer over de beschikbare data dan over de mandjes zelf. Drie van de acht bouwstenen bestonden in maart 2020 nog niet: Chippers, Space en Fintech. Een ETF die er nog niet was, kun je niet terugzetten in een crash die je zelf wel hebt meegemaakt.
Ik kan je dus wel vertellen wat een mandje met 35% Chippers en 20% crypto in een echte paniek doet - hard mee naar beneden - maar ik kan het je niet laten zien. Dat blijft staan tot de eerste echte klap. En die komt vanzelf.
Voor DLT Breed alleen kan het wél verder terug. Vier van de vijf bouwstenen bestaan veel langer, en Ethereum rekenen we om uit dollars, precies zoals het dashboard dat ook doet. Dan kom je uit op 23 mei 2016, de dag waarop ook de dividend-ETF begon. Ruim tien jaar.
Over die tien jaar deed DLT Breed 28,5% per jaar. Dat ziet er beter uit dan de 24,9% hierboven, en juist daarom hoort erbij waar het vandaan komt: 2017 alleen al leverde 108,5% op. Verder terugkijken is hier geen strengere, maar een makkelijkere manier om het punt te bevestigen.
Wat wél duidelijker wordt is de pijn onderweg. De diepste daling was 25,9% in plaats van 14,5%, en die viel in de coronaklap van 2020, in vier weken tijd. Precies de klap die in onze meetperiode ontbreekt.
En dan de tegenwerping die daar meteen achteraan komt: de markt verandert elke paar jaar, dus moet je die weging niet veel vaker opnieuw bepalen? Ik heb het uitgerekend.
Elk jaar opnieuw kiezen - op basis van de laatste twee, drie of vijf jaar, of op alles wat er was - verloor alle vier van de weging gewoon laten staan. En hoe korter het geheugen, hoe slechter het ging.
Het gaat dus niet om de lengte van je horizon, maar om hoe vaak je op grond daarvan je mening bijstelt.
Daar komt bij dat de wegingen uit dezelfde vier jaar komen waarin ze zo goed werkten. Dat is onvermijdelijk als je met de data werkt die er is, maar het betekent wel dat je niet mag doen alsof dit een voorspelling is.
We hebben afgerond op ronde stappen en de weging getoetst op een langere reeks juist om dat bezwaar kleiner te maken, niet om hem weg te toveren.
En het belangrijkste voorbehoud: dit is een meetlat, geen portfolio. Wij gaan onze eigen prestaties en de thema's die we bespreken hiertegen afzetten, in afleveringen, artikelen en op het dashboard.
Dat is iets anders dan een advies om dit na te bouwen.
En de toekomst dan?
Terugkijken is leuk, maar de vraag die iedereen stelt gaat over de toekomst: wat levert dit straks op? Die toekomst is onzeker, dat klopt - tot op zekere hoogte.
Want je kunt er wel degelijk simulaties op loslaten, en dat hebben we gedaan: 50.000 doorgerekende toekomsten per index, over tien jaar.
